Gemotiveerde aios gezocht!

Woensdag 6 december 2017 was het tijd voor de voortgangstoets voor alle geneeskundestudenten in Maastricht. Eerstejaars aios Ouderengeneeskunde Jules Houwers, Ivan Lacle en Aukje Pijper stonden na de toets klaar om hen te motiveren voor een carrière in de ouderengeneeskunde! Gewapend met flyers en ander informatiemateriaal ontvingen de aios geïnteresseerde geneeskundestudenten. Ondanks dat iedereen vermoeid was na de voortgangstoets was er toch veel animo. ‘Het is mooi om te zien dat ons vak steeds meer begint te leven onder  toekomstige artsen! Het vak van een specialist ouderengeneeskunde verschilt wezenlijk van dat van een geriater, maar dat verschil is bij geneeskundestudenten vaak nog niet duidelijk. We hopen dat we dat nu hebben kunnen benadrukken’, vertellen de aios.meer...

Sterk voor kwetsbare ouderen

Ouderengeneeskunde is regelmatig onderwerp van gesprek. Zo heeft de regering 2 miljard extra beschikbaar gesteld voor de verpleeghuiszorg. Maar dat geld moet wel goed worden besteed, vinden Hugo Borst en Carin Gaemers. Samen met het Nationaal Ouderenfonds schreven zij daarom een witboek over de ouderenzorg. Vol inspirerende, positieve verhalen. Het witboek werd eind november uitgereikt aan minister Hugo de Jonge van VWS. Het boek is een verzameling positieve verhalen uit de ouderenzorg, opgetekend door verzorgenden, mantelzorgers, ouderen zelf en hun familieleden. Het dient als inspiratie en als leidraad voor de invulling van de ouderenzorg. Hoe kan die 2 miljard euro zo goed mogelijk worden besteed, en hoe zorgen we ervoor dat dit budget terechtkomt bij de ouderen die het zo hard nodig hebben? 150 verhalen uit de ouderenzorg Om antwoord te geven op deze vragen opende het Nationaal Ouderenfonds begin 2017 een meldpunt. Hier werden ruim 150 verhalen ingediend die nu samen het witboek vormen. ‘Het zijn stuk voor stuk prachtige getuigenissen. Vol positiviteit, betrokkenheid bij ouderen en goede ideeën voor de ouderenzorg’, vertelt Corina Gielbert, directeur van het Ouderenfonds. ‘Wij hopen dat de minister na het lezen van de verhalen inspiratie heeft om snel aan de slag te gaan. Laten we de handen in één slaan voor een nóg betere ouderenzorg.’ Manifest Het witboek is het resultaat van het manifest Scherp op Ouderenzorg, waarmee Hugo Borst en Carin Gaemers zich sterk maken voor goede zorg voor kwetsbare ouderen in verpleeghuizen. Minister De Jonge ontving het boek uit handen van één van de verhalenvertellers: Wim Bernsen (98). Hij woont naar volle tevredenheid in het verpleeghuis.  meer...

IDFA: ouderdom en geneeskunde in de Amsterdamse bioscopen

Vanaf 15 november is het weer tijd voor IDFA: het International Documentary Filmfestival in Amsterdam. Afgelopen weekend werd het programma bekendgemaakt. AIOS Doede Veltman dook in het programma en pikte er een aantal interessante documentaires uit over ouderdom of geneeskunde. The Last Chair Een 360°-documentaire over twee mannen: Egbert en Fred. Beide zitten hun laatste dagen uit, Fred is terminaal ziek. Met deze VR-documentaire krijgen toeschouwers de rust om weg te stappen van de alledaagse drukte, rond te kijken in zijn woonkamertje of tuin en zo het leven eens van een andere kant te bekijken. Garden of Life Ooit reisde de nu 82-jarige Leo graag samen met zijn echtgenote Riet naar onbekende oorden. Maar sinds de eerste tekenen van Alzheimer zich manifesteerden, verkiest de schoonvader van filmmaker Marco Niemeijer zijn achtertuin boven iedere andere plek. Daar, tussen zijn geliefde bomen en planten, probeert Leo grip the houden op zijn steeds verwarrender wordende bestaan. La flor de la vida Een film over liefde, verteld door mensen die het kunnen weten: 80-plussers. Kijken ze terug op een roerig leven vol minnaars of hebben ze een stabiel huwelijk dat al meer dan een halve eeuw standhoudt? Wat begint als een verzameling interviews voor de camera, zoomt al snel in op de turbulente liefdesgeschiedenis van de 83-jarige Aldo en zijn vrouw Gabriella. Dankzij Aldo's narcistische karakter zijn van alle belangrijke momenten in hun lange leven samen homevideo's gemaakt. Niet alleen de kijker duikt door de verhalen, foto's en video's in een wereld vol nostalgie, ook Aldo kijkt via de filmpjes terug op zijn leven. The Dread De inwoners van het Argentijnse dorpje El Dorado houden niet van dokters. Zolang er geen chirurg aan te pas hoeft te komen, kunnen ze elkaar zelf wel genezen. Elk van hen heeft zo zijn eigen specialiteit en methode. Een lichtvoetige en droogkomische film, waarin de dorpsbewoners in de camera kijkend hun verhaal doen. Distant Constellation Met haar geduldige camera portretteert Shevaun Mizrahi niet alleen de bewoners van een verzorgingshuis in Istanboel, maar ook de tijd zelf, die binnen de muren van dit gebouw tot stilstand lijkt gekomen. De cyclus van leven en dood heeft een onvermijdelijke tragiek, maar Mizrahi vindt in de voltooid verleden tijd van het rusthuis ook schoonheid en poëzie. Meer informatie over de films en het programma op www.idfa.nlmeer...

‘Ons werk is ultiem medisch, maar met de menselijke maat voorop’

De Volkskrant voegde op 31 oktober een commerciele bijlage toe aan de krant: Regie in de zorg. De special gaat over palliatieve (terminale) zorg en de rol van de medewerker rond die zorg. ‘De oudere patiënt heeft vaak complexere problemen, tegelijkertijd willen we zoveel mogelijk mensgerichte zorg bieden. Een interessant thema’, reageert Aios ouderengeneeskunde Doede Veltman. In verschillende interviews van de special komt terug dat de gemiddelde leeftijd steeds hoger ligt. Daardoor komt de nadruk te liggen op levensgeluk, en steeds minder op het medische model. Jaap Peters, een van de auteurs, schrijft in zijn column: ‘Juist in deze laatste levensfase is liefdevolle zorg belangrijker dan ooit en dat verhoudt zich niet altijd met een efficiënte bedrijfsvoering.’ Continu afstemmen Doede is het met hem eens: ‘Kwaliteit van leven is een belangrijk begrip in de ouderenzorg en dus ook in het werk van een specialist ouderengeneeskunde. Veel behandelingen zijn palliatief van aard: ze zijn erop gericht om mensen een zo goed mogelijke tijd te geven, en niet zozeer om een kwaal helemaal te genezen. Het continu afstemmen van ons beleid op de individuele patiënt vraagt van de artsen veel empathie, een beetje pragmatiek en sterke communicatieve vaardigheden.’ ‘Flink dokteren’ Daarbij moeten we niet uit het oog verliezen dat juist deze oudere patiënten vaak ernstige en gecompliceerde medische problemen hebben. Doede: ‘Er moet dus ook simpelweg flink gedokterd worden. Dat is misschien ook wat ons specialisme juist zo mooi maakt: ons werk is ultiem medisch, maar dan wel met de menselijke maat voorop.’ Wanneer de special na te bestellen is, kan dat via deze website. Bestellen kost eenmalig 3 euro.meer...

Steeds meer aandacht voor het specialisme Ouderengeneeskunde

Het blog dat ambassadeur Karolien schreef voor onze campagne is nu ook geplaatst op de website van Waardigheid en Trots! En wij zijn daar op onze beurt natuurlijk weer erg trots op. Karolien schrijft verhalen die je als lezer recht in het hart raken. Hierdoor komt er steeds meer aandacht voor het specialisme Ouderengeneeskunde. In haar blog schrijft Karolien over samenwerking in het verpleeghuis. Multidisciplinair werken is iets dat in de Ouderengeneeskunde erg belangrijk is. Vanwege de aard van de klachten van patiënten, werk je als SO vrijwel nooit alleen: voor een goede behandeling werk je samen met andere zorgverleners. Je voert de regie over een multidisciplinair team. Dat kan bestaan uit verpleegkundig specialisten, psychologen, paramedici en verpleegkundigen. Karolien vertelt in haar praktijkverhaal hoe dat in haar vakgebied tot uiting komt.meer...

Het verpleeghuis is het einde!

Freya Angenent en Lauke Bisschops, beide aios, vinden dat Nederlanders vaak een te negatief beeld hebben van verpleeghuizen. En dat willen ze veranderen! Om te laten zien hoe goed ouderen het hebben in een verpleeghuis besloten ze hen aan het woord te laten. Hun boek, Het verpleeghuis is het einde!, kwam begin oktober uit. Het eerste exemplaar werd uitgereikt aan demissionair staatssecretaris Van Rijn. In het boek komen niet de verzorgenden en naasten aan het woord, maar de bewoners zelf. In 40 portretten krijgt de lezer een uniek kijkje in het verpleeghuis. En naast de vele positieve verhalen is er ook ruimte voor verbeterpunten. Het gebrek aan tijd voor persoonlijke aandacht blijft een heikel punt. De bewoners pleiten daarom voor meer tijd en meer knuffels. Hugo Borst en Carin Gaemers schreven het voorwoord van het boek. Ook zij maken zich al langere tijd sterk voor de zorg van kwetsbare ouderen in verpleeghuizen. Boost voor het imago Het boek is bedoeld voor iedereen die met het verpleeghuis te maken heeft of hier nieuwsgierig naar is. Daarmee hebben Freya en Lauke een grote doelgroep: ‘Wij denken en hopen dat dit boek het imago van het verpleeghuis kan verbeteren. En als dat verbetert is dat goed voor de bewoners zelf, omdat zij zich minder in een negatief daglicht gesteld voelen. En we hopen ook dat er dan meer artsen kiezen voor het specialisme ouderengeneeskunde, want ook dat is heel erg belangrijk voor de kwaliteit van de zorg’, vertelt Freya tijdens de lancering. Het boek is via deze website te bestellen.meer...

Ouderen in verpleeghuis voelen zich vaak gelukkig

Het beeld over ouderen in verpleeghuizen is niet altijd even positief. Zo zouden ze een mensonwaardig bestaan leiden. De Volkskrant gaat hier tegenin: de krant besteedde afgelopen weekend in de bijlage uitgebreid aandacht aan hoe het óók kan. Dolgelukkig in een verpleeghuis, het kan dus wel! Dat het verpleeghuis zo’n zwart en negatief imago heeft, komt volgens specialist ouderengeneeskunde Paul van Houten van het Zonnehuis deels doordat de media misstanden en incidenten in de ouderenzorg uitvergroten, vertelt hij in Volkskrant. Recent maakte het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) bekend dat een kwart van de ouderen in verpleeghuizen nooit buiten komt. Van Houten vindt dat niet zo gek: 'Doordat mensen lang thuis moeten blijven wonen, komen ze pas in het verpleeghuis als ze ernstig ziek zijn. Gemiddeld hebben ze dan nog een levensverwachting van acht maanden. Die zieke en vatbare ouderen naar buiten brengen, is in veel gevallen niet zo'n goed idee.' 62% voelt zich gelukkig Maar er is nog een andere kant die we minder vaak horen: 'Er zijn mensen die juist opknappen in een verpleeghuis. Als ze hulp nodig hebben, is er altijd iemand in de buurt. Dat geeft een gevoel van geborgenheid’, zegt Van Houten in De Volkskrant. Dat blijkt ook uit het nieuwste onderzoek van het SCP, dat het bureau vorige week publiceerde. Dat rapport, Gelukkig in een verpleeghuis? Ervaren kwaliteit van leven en zorg van ouderen in verpleeghuizen en verzorgingshuizen, laat zien dat 62 procent van de ondervraagde bewoners zich (erg) gelukkig voelt. Slechts 10 procent voelt zich ongelukkig of zeer ongelukkig. Sterker nog: het aandeel gelukkigen neemt toe met elk jaar dat mensen in het verpleeghuis verblijven. Dolgelukkig wonen én werken in een verpleeghuis, het kan beide! Wil je meelopen met een specialist ouderengeneeskunde? Meld je dan aan! Het hele artikel van De Volkskrant is hier te lezen. Helaas is het voorlopig alleen beschikbaar voor abonnees.meer...

Promotieonderzoek: past de medicatie bij de behandeldoelen en behandelwensen?

Ambassadeur Karin is aioto ouderengeneeskunde: ze is in opleiding tot specialist ouderengeneeskunde, en combineert dit met promotieonderzoek. Haar onderzoek richt zich op het implementeren van een nieuwe werkmethode in de verpleegzorg als het aankomt op het voorschrijven van medicatie. Beter aansluiten Karin: ‘Omdat onze verpleeghuisbewoners kwetsbaar zijn en vaak veel medicatie gebruiken, is het belangrijk om regelmatig te bekijken of de medicatie nog wel bij de behandeldoelen en behandelwensen van de patient past. In de praktijk blijkt dat lastig. Daarom is het IMPETUS onderzoek gestart. Met behulp van een gestructureerde werkmethode proberen we de medicatie en behandeldoelen op elkaar aan te laten sluiten.’ Meer betrokkenheid Naar verwachting zal deze studie leiden tot verbetering in passendheid van medicatie (afname van chronische preventieve medicatie, toename van symptomatische medicatie) zonder een toename in mortaliteit, ziekenhuisopname en vallen. Ook wordt er een toename verwacht in ervaren betrokkenheid bij beslissingen over medicatieprescriptie onder patiënten en vertegenwoordigers. Op deze website vind je meer achtergrondinformatie over over het promotieonderzoek van Karin.meer...

Medisch Contact – Thema Ouderengeneeskunde

Door Marjolein Vegers De ouderengeneeskunde is een veel besproken onderwerp, ook in het Medisch Contact. Deze maand werd er zelfs een themanummer gewijd aan de ouderengeneeskunde! We lichten een paar interessante artikelen uit. De specialismen van de specialist ouderengeneeskunde In het openingsartikel beschrijven Raymond Koopmans, Jan Lavrijsen, Anne van den Brink en Danny Hommel (specialisten ouderengeneeskunde) vier patiëntengroepen die ook tot het werkgebied van de specialist ouderengeneeskunde horen. En deze patiënt zijn niet per se ‘oud’. De langdurige zorg voor jonge mensen met een niet aangeboren hersenletsel (NAH) behoort ook tot de werkzaamheden van de specialist ouderengeneeskunde. Deze patiëntengroep bestaat uit mensen die hersenletsel hebben opgelopen door een trauma, bloeding of zuurstoftekort. De mensen die op jonge leeftijd (eerste symptomen voor het 65e levensjaar) dementie krijgen, worden uiteindelijk in specialistische centra opgevangen voor zorg. De specialist ouderengeneeskunde is in deze centra nauw betrokken bij deze patiëntengroep. Patiënten met de ziekte van Parkinson hebben gedurende het beloop van de ziekte steeds meer ondersteuning nodig van een multidisciplinair behandelteam. De specialist ouderengeneeskunde maakt hier vaak deel van uit. Er zijn steeds meer mensen die al langdurig leven met psychiatrische problematiek. Op latere leeftijd ontstaan bij deze patiëntengroep veelal meerdere medische problemen. Patiënten met gerontopsychiatrische problemen hebben gemiddeld 7 somatische en 2 psychiatrische aandoeningen. Verpleeghuizen richten zich samen met de specialist ouderengeneeskunde steeds meer op deze doelgroep. Kortom: het specialisme ouderengeneeskunde is een breed vak, maar tegelijkertijd heeft de specialist ouderengeneeskunde ook kennis van hele specifieke problematiek. Geriatrische revalidatie Het was al vaker in het nieuws: oudere patiënten verblijven langer op een spoedeisende hulp (SEH) van het ziekenhuis dan jongere patiënten. Daarnaast ze hebben een grotere kans om te worden opgenomen in het ziekenhuis, ook al is dat vaak niet de beste oplossing voor de patiënt zelf. In het artikel ‘Van SEH naar geriatrische revalidatie’ wordt aan de hand van een casus uitgelegd dat een verwijzing naar de geriatrische revalidatie juist erg zinvol kan zijn voor deze groep oudere patiënten. Na een geriatrisch assessment door een klinisch geriater of internist ouderengeneeskunde op de SEH kan een oudere patiënt tijdelijk worden opgenomen op een geriatrische revalidatieafdeling in het verpleeghuis. Daar zal de specialist ouderengeneeskunde samen met het multidisciplinaire team aan de slag gaan met deze patiënt. Met als doel: terugkeer naar huis. Leve de traplift! In dit mooie praktijkperikel beschrijft een huisarts hoeveel het voor een 88-jarige, levenslustige vrouw betekent dat er toch nog een traplift in haar eigen woning wordt geplaatst. Het laat goed zien hoeveel de kwaliteit van leven van een thuiswonende oudere verbetert met een relatief eenvoudige ingreep. Deze artikelen zijn alleen te lezen met een lidmaatschap van de KNMG, een wetenschappelijke of De Geneeskundestudent. Marjolein Vegers is specialist ouderengeneeskunde en docent. Ze werkt bij SOON en ANW Nederland.meer...

Dementiespecial NTvG

Door Marjolein Vegers Dat de ouderengeneeskunde een belangrijk onderdeel is van de medische wetenschap in Nederland bleek vorige week: het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde bracht een dubbel nummer uit, volledige gewijd aan dementie. Deze Dementiespecial staat boordevol interessante artikelen, we zullen er een aantal uitlichten. Onzekerheid In het artikel ‘Medisch handelen bij mensen met dementie is omgaan met onzekerheid’ beschrijft Joris Slaets (klinisch geriater) een patiënte die hij in de loop van enkele jaren meerdere malen op zijn polikliniek zag. Nadat de diagnose dementie is gesteld bij deze patiënte, spelen er diverse andere medische problemen zoals hartproblemen, een ijzergebreksanemie en een darmtumor. Bij elke nieuwe, medische situatie weegt hij samen met de patiënte en haar partner af wat nu de beste keuze voor deze patiënte. “Er is geen protocol voor de dilemma’s zoals in deze casus, behalve het inbouwen van ‘stoplichten’ op allerlei momenten om te kunnen reflecteren op de gevolgen van onze handelingsalternatieven voor die dingen die het leven in de ogen van de patiënt en zijn of haar belangrijke anderen betekenis geven", vertelt hij in het artikel. Kortom: een mooie beschrijving van wat het werk als arts binnen de ouderengeneeskunde inhoudt! Communicatie Huub Buijssen (gezondheidspsycholoog en psychogerontoloog) geeft in het artikel ‘Als een patiënt met dementie bij de dokter komt’ 8 praktische tips voor de omgang en communicatie met patiënten met dementie. Zo is het tijdens de anamnese van belang om concrete en korte vragen te stellen. Stel geen vragen over het verleden, maar wel of het hier en nu. Een patiënt met dementie kan vaak wel aangeven of hij nu pijn of jeuk heeft. Als iemand je opdracht niet begrijpt (zoals het opstropen van de mouw), doe het dan eerst zelf voor. Wilsbekwaamheid bij dementie De laatste twee artikelen van deze Dementiespecial geven uitleg over wilsbekwaamheid bij mensen met dementie en hoe de wettelijke vertegenwoordiging voor deze patiënten is geregeld. Iedere patiënt heeft recht op zelfbeschikking. Gedurende het ziekteproces zal bij een patiënt met dementie de wilsbekwaamheid ter zake steeds veranderen. Het is aan de behandelend arts om steeds te bepalen of de patiënt zelf kan beslissen over de voorgestelde diagnostiek of behandelingen. De genoemde artikelen zijn alleen volledig te lezen met een lidmaatschap van het NTvG (70 euro voor studenten) of via Blendle. Marjolein Vegers is specialist ouderengeneeskunde en docent. Ze werkt bij SOON en ANW Nederland.meer...