Ouderengeneeskunde. Het specialisme van NU.

Ben je basisarts en wil je je (verder) specialiseren? Los je graag complexe medische vraagstukken op en zoek je dynamiek in je werk? En hou je van het regisseren van multidisciplinaire zorg? Dan is het specialisme ouderengeneeskunde misschien iets voor jou! Als specialist ouderengeneeskunde kijk je naar de patiënt in zijn totaliteit. Meestal zijn dat kwetsbare ouderen met dementie of complexe chronische aandoeningen, maar soms ook jongere patiënten. Zij wonen in een verpleeghuis of thuis. Je voert de regie over hun multidisciplinaire zorg en werkt samen met (para)medici en zorgprofessionals. Dat doe je in loondienst of zelfstandig. Je kunt volop doorgroeien, zowel in medisch leiderschap als in wetenschap of specialisatie. Door de dubbele vergrijzing blijft de vraag naar specialisten ouderengeneeskunde toenemen. De overheid heeft niet voor niets het aantal opleidingsplaatsen verhoogd. Voor 2019 zijn er 186 opleidingsplaatsen beschikbaar. Wil je meer weten over het specialisme van NU!

Wil je specialist ouderengeneeskunde worden? Solliciteer dan NU naar een opleidingsplaats!

Als specialist ouderengeneeskunde kijk je naar de gehele patiënt. Meestal zijn dat kwetsbare ouderen met dementie of complexe chronische aandoeningen, maar soms ook jongere patiënten. Zij wonen in een verpleeghuis of thuis. Je voert de regie over hun multidisciplinaire zorg en werkt samen met (para)medici en zorgprofessionals. Dat doe je in loondienst of zelfstandig. Je kunt volop doorgroeien, zowel in medisch leiderschap als in wetenschap of verdere specialisatie. Eric van der Geer, voorzitter van de samenwerkende opleidingen tot specialist ouderengeneeskunde: “Door de dubbele vergrijzing blijft de vraag naar specialisten ouderengeneeskunde toenemen. De overheid heeft niet voor niets het aantal opleidingsplaatsen verhoogd. Grijp je kans en solliciteer naar een opleidingsplaats! Dat kan nog tot en met 11 november 2018.” Wil je eerst het specialisme ouderengeneeskunde ervaren? Loop dan een dagje mee met een specialist ouderengeneeskunde (in opleiding) of bezoek een van de bijeenkomsten voor geneeskundestudenten, (basis)artsen, anios en aios.

Reactie SOON op troonrede 2018

Goede ouderenzorg vraagt om voldoende specialisten ouderengeneeskunde  “In het vorige begrotingsjaar is al extra geld vrijgemaakt voor zorg aan ouderen, zodat zij kunnen vertrouwen op voldoende tijd, aandacht en goede zorg, thuis of in het verpleeghuis. Die trend zet door. Het extra bedrag voor de ouderenzorg loopt in deze kabinetsperiode op naar ongeveer 3 miljard euro per jaar”, staat in de troonrede van vandaag. SOON, de samenwerkende opleidingen tot specialist ouderengeneeskunde Nederland, is verheugd met deze blijvende aandacht voor de ouderenzorg. Maar naast aandacht en geld zijn er ook voldoende specialisten ouderengeneeskunde nodig om goede zorg te garanderen voor de groeiende groep kwetsbare ouderen. SOON-voorzitter Eric van der Geer: “Al jaren kiezen te weinig (basis)artsen voor de opleiding tot specialist ouderengeneeskunde. Veel (basis)artsen kennen het vak niet of nauwelijks omdat zij tijdens hun studie niet in aanraking komen met ouderengeneeskunde. Dit vraagt om structurele aandacht voor het specialisme ouderengeneeskunde in de geneeskundestudie, zowel in theorie als in praktijk. Bijvoorbeeld met een verplicht coschap, zoals dat ook voor veel andere specialismen geldt.” SOON startte vorig jaar een campagne om meer geneeskundestudenten en (basis)artsen te interesseren voor de opleiding tot specialist ouderengeneeskunde, www.ouderengeneeskunde.nu.

Ruim 100 vacatures voor specialisten ouderengeneeskunde

Elk kwartaal brengt het Medisch Contact de 'Arbeidsmarktmonitor' uit. Aan de hand van het aantal specialisten en het aantal vacatures wordt een lijst samengesteld. Aan de top staan de specialismen met relatief de meeste vacatures. Het specialisme ouderengeneeskunde staat al jaren in de top 10 van deze lijst. Zo ook dit kwartaal, op een 4e plaats. [caption id="attachment_1301" align="aligncenter" width="707"] Bron: Medisch Contact[/caption] In het 2e kwartaal van 2018 waren er 101 vacatures voor specialisten ouderengeneeskunde. De lijst laat ook zien hoeveel specialisten er op dit moment in Nederland zijn binnen en beroepsgroep. Er zijn nu dus 1711 specialisten ouderengeneeskunde! Een mooi aantal, maar er zijn meer nodig! Wil je meer weten over het specialisme ouderengeneeskunde? Kijk dan eens verder op de website van Ouderengeneeskunde.nu. Er is genoeg te doen voor specialisten ouderengeneeskunde, nu en in de toekomst!
diabetes

Toets je kennis: diabetes bij kwetsbare ouderen

Vorige week zijn we gestart met de wekelijkse kennistoets over de ouderengeneeskunde. We stelden toen een aantal vragen over het gebruik van benzodiazepinen bij oudere patiënten. Gemist? Lees het hier terug. De vraag van deze week: hoe ga je om met diabetes bij een kwetsbare, oudere patiënt? Een 89-jarige vrouw is al lange tijd bekend met diabetes mellitus. Ze was redelijk goed ingesteld met orale medicatie. Een half jaar geleden bleek haar nierfunctie zodanig slecht te zijn, dat het noodzakelijk was om deze medicatie om te zetten in insuline. a. Wat is bij deze patiënte het hoofddoel van de behandeling van de diabetes mellitus? b. Welke streefwaarden van de glucose in het bloed mogen worden aangehouden bij deze patiënte? Symptomen van een medisch probleem presenteren zich bij ouderen vaak anders dan bij jongeren. Zo ook bij een ontregeling van de glucosewaarden bij een patiënt met diabetes. c. Welke symptomen bij ouderen kunnen wijzen op een hypoglykemie en welke op een hyperglykemie? Klik hier voor de antwoorden.

Schrijf ook voor het Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde!

Het Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde (TvO) wordt 6x per jaar online gepubliceerd en is voor iedereen vrij toegankelijk. De redactie bestaat uit specialisten ouderengeneeskunde en iedereen die actief is binnen de ouderengeneeskunde mag een artikel aanbieden voor publicatie in het tijdschrift. Geneeskundestudenten en basisartsen schrijven voor het TvO Martijn van der Meulen liep zijn semi-artsstage in een verpleeghuis van Sutphene in Zutphen en daar kwam hij een 74-jarige patiënte tegen met het syndroom van Sweet. Hij schreef er samen met zijn begeleider aldaar een case report over voor het tijdschrift voor Ouderengeneeskunde. Mariëlle Winters is aios ouderengeneeskunde en zij verdiepte zich in de vraag of acetylcysteïne bij ouderen met COPD het aantal exacerbaties reduceert. Ze schreef daar een Critical Appraisal of Topic (CAT) over. Basisarts wint de TvO-pen Elk jaar wordt de TvO-pen uitgereikt aan de beste debuterende auteur in het Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde. In 2017 werd deze TvO-pen gewonnen door een Anne Visser, anios ouderengeneeskunde! Als onderdeel van haar wetenschappelijke stage tijdens de geneeskundestudie schreef ze een literatuurstudie over deprescribing in het verpleeghuis. Lees hier haar winnende artikel. Geïnspireerd door de ouderengeneeskunde? Tijdens je coschappen of je werkzaamheden als basisarts kom jij vast ook interessante casuïstiek of klinische vragen tegen. Bedenk eens of het de moeite waard is om er een artikel over te schrijven. Overleg het altijd even met je begeleider of supervisor. Hij/zij kan samen met jou kijken wat een goede aanpak is voor het artikel. Hier vind je meer informatie over het aanleveren van artikelen voor het Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde.

Onze zorg voor mensen met dementie verrast Amerikanen

Eind augustus verscheen er een uitgebreide reportage over de zorg voor mensen met dementie in Nederland in de Amerikaanse krant The New York Times. Journalist Christopher Schuetze van de New York Times bezocht samen met fotografe Ilvy Njiokiktjien meerdere verpleeghuizen in Nederland. De schrijver van het artikel was duidelijk onder de indruk van de manier waarop de bewoners met dementie werden geactiveerd met ruimtes die waren omgebouwd tot strand of buurtkroeg en het gebruik van beelden en muziek. "It is part of an unorthodox approach to dementia treatment that doctors and caregivers across the Netherlands have been pioneering: harnessing the power of relaxation, childhood memories, sensory aids, soothing music, family structure and other tools to heal, calm and nurture the residents, rather than relying on the old prescription of bed rest, medication and, in some cases, physical restraints." - Christopher Schuetze  Hij noemt het een 'unorthodox approach', maar ziet en hoort ook dat het stressreducerend werkt voor de bewoners. Daarnaast daagt het de mensen op een positieve manier uit om lichamelijk actief te blijven. Kortom, we mogen ook trots zijn op de ouderenzorg in Nederland! Lees hier het volledige artikel. Maar neem ook even de tijd om al die prachtige foto's en korte filmpjes van Ilvy Njiokiktjien bij het artikel te bekijken!
toets

Toets ook je kennis over de ouderengeneeskunde!

Twee keer per jaar komen alle aios ouderengeneeskunde bij elkaar om een digitale kennistoets te maken. De toets bestaat uit 100 vragen en per keer worden er 5 onderwerpen gekozen waar de aios zich in moeten verdiepen. De gekozen onderwerpen zijn gebaseerd op de kenmerkende beroepssituaties (KBS) van de specialist ouderengeneeskunde. Zo werden de aios in juni nog bevraagd over het delier, behandeling van diabetes bij oudere patiënten en de differentiaal diagnose van wegrakingen bij oudere patiënten. Vanaf vandaag zullen we elke week ook een vraag stellen aan jullie. Weet je het antwoord? Mooi! Deel 'm gerust met je vrienden om te kijken of zij het antwoord weten. We zijn benieuwd. De vraag van deze week: benzodiazepinen & de oudere patiënt Ook oudere patiënten krijgen geregeld benzodiazepinen (zoals oxazepam, lorazepam en temazepam) voorgeschreven. Een man van 79 jaar heeft sinds kort angstklachten en gebruikt hiervoor oxazepam, zo nodig 3x per dag. Een belangrijke bijwerking van het gebruik van benzodiazepinen bij ouderen is dat het risico om te vallen toe neemt. a. Welke bijwerkingen van oxazepam dragen allemaal bij aan het toegenomen valrisico? De dochter van deze man is 42 jaar en gebruikt ook geregeld oxazepam. Zij heeft nauwelijks last van bijwerkingen. Tijdens het ouder worden treden er meerdere farmacokinetische veranderingen op. Deze veranderingen zorgen ervoor dat ouderen meer last hebben van bijwerkingen van benzodiazepinen dan jongeren. b. Welke farmacokinetische verandering zorgt hiervoor en waardoor ontstaan de bijwerkingen? c. Welke aanpassingen zijn er nodig in de dosering van benzodiazepinen bij oudere patiënten? Klik hier voor de juiste antwoorden.

Sorry dokter

“Sorry dokter” fluistert ze met gebroken stem, wanneer ik bij haar kom zitten. Haar ogen staan dof, terwijl deze eerder met zoveel plezier de wereld in keken. Acht weken geleden werd ze opgenomen in het ziekenhuis met een herseninfarct. Een week later kwam zij bij ons voor revalidatie. Aanvankelijk herstelde ze goed en liep ze trots met haar rollator over de afdeling. Ze sprak over naar huis gaan en ze wilde weer gaan koken voor haar familie. Ze was afkomstig uit Indonesië en koken was haar lust en haar leven. Twee weken later ging het ineens slechter. Het lopen werd moeizamer. Uit bed komen kostte meer energie. Ze ging steeds minder eten en drinken. We spraken met haar en haar familie over insturen en verder onderzoek. Maar terug naar het ziekenhuis of nog bloed prikken, nee, dat wilde ze absoluut niet meer. “Sorry dokter, maar het is goed zo” was haar antwoord. In de dagen die volgden ging zij geleidelijk aan verder achteruit. We spraken over het hospice, maar ze koos ervoor bij ons op de afdeling te blijven. Een paar dagen later is ze rustig overleden. Trots Vorige week kwam haar dochter nog langs op de afdeling. Ze vertelde over de uitvaart en dat haar zoon op de piano een lied had gespeeld voor zijn oma. Ze liet een foto zien van haar moeder en vertelde hoe trots ze was. Trots op de kracht die haar moeder nog had, ondanks haar gebroken lichaam en de energie die langzaam verdween. Ze prees zich gelukkig dat haar moeder nog afscheid had kunnen nemen van haar broers. Ze bedankte ons voor de goede zorgen. Dankbaarheid De dood hoort bij het leven en in ons vak is de dood nooit ver weg. Ik zal deze mevrouw niet snel vergeten, vanwege de excuses die ze maakte voor haar achteruitgang. De zorg die we haar hebben kunnen bieden rondom haar levenseinde is een boeiend en dankbaar onderdeel van ons beroep. De dankbaarheid van de dochter deel ik graag met jullie in deze blog. Ik heb alleen nooit toestemming kunnen vragen aan mijn cliënte: “Sorry mevrouw”.

Specialist ouderengeneeskunde, ook voor thuiswonende kwetsbare ouderen

Reactie Verenso op VWS-programma Langer Thuis Maandag 18 juni bracht VWS-minister Hugo de Jonge het programma Langer Thuis uit. Verenso-voorzitter Nienke Nieuwenhuizen is verheugd dat de minister erkent dat de expertise van de specialist ouderengeneeskunde van groot belang is voor kwetsbare ouderen die nog thuis wonen. Nieuwenhuizen: “De minister stelt in het programma dat de specialist ouderengeneeskunde specifieke expertise heeft die voorheen alleen in verpleeghuizen beschikbaar was en dat deze kennis ook in de wijk essentieel is nu er meer ouderen thuis wonen.” Naar verwachting wonen er in 2030 1 miljoen kwetsbare ouderen thuis. Uit onderzoek blijkt dat een specialist ouderengeneeskunde opname van kwetsbare ouderen in een ziekenhuis of verpleeghuis kan voorkómen of uitstellen. Dit bespaart veel leed voor de kwetsbare ouderen en scheelt ook veel geld. In het VWS-programma Langer Thuis wordt gesteld dat er de komende kabinetsperiode extra geld beschikbaar is gesteld om de expertise van de specialist ouderengeneeskunde in de eerste lijn en in de verbinding naar de spoedzorg in te kunnen zetten. Dat is zeer goed nieuws aangezien er nu nog veel financiele drempels zijn die zorgen dat mensen niet de zorg en behandeling krijgen die ze nodig hebben. Verenso is verheugd dat de minister in het programmaplan aangeeft te werken aan het onderbrengen van de medische zorg en behandeling door de specialist ouderengeneeskunde in de Zorgverzekeringswet. Nieuwenhuizen: “Wij werken al langere tijd aan een passende financiering van specialisten ouderengeneeskunde in de Zorgverzekeringswet, zodat ook kwetsbare ouderen die thuis wonen gemakkelijk de medische zorg van een specialist ouderengeneeskunde kunnen ontvangen.” Het programma Langer Thuis is onderdeel van het Pact voor de Ouderenzorg, net als het programma Thuis in het Verpleeghuis, waar de specialist ouderengeneeskunde uiteraard ook een belangrijke rol vervult. Verenso was een van de vele ondertekenaars van het pact. Nieuwenhuizen: “Wij tekenden dit pact omdat het bijdraagt aan het verder vormgeven van de zorg voor de kwetsbaarsten van de kwetsbaren, binnen en buiten het verpleeghuis en los van alle systemen. Een pact, verschillende VWS-programma’s en verschillende zorgakkoorden zijn zeker zinvol, maar we moeten wel integraal blijven denken. Want alleen als we domeinoverstijgend en gemeenteoverstijgend blijven denken en werken, krijgen de kwetsbaarsten van de kwetsbaren de zorg die zij nodig hebben, ongeacht waar zij verblijven. Dat willen wij eigenlijk toch allemaal?”

Gastblogger Marianne Vos: Oude bomen verplaats je niet

Koffie Ze doet de deur open en zegt stralend ‘Dag dokter’ en al snel daarna: ‘Gaan we buiten zitten met dit lekkere weer?’ Water drinken zit er niet echt in bij deze generatie Brabanders, dus omdat ik geen fris hoef, neem ik ondanks de warmte een kopje koffie aan. Buiten zitten doen we toch maar niet, de buren zitten daar en wie weet wat die horen… Die koffie krijg ik van een stoere zoon. Hij is erg blij dat ik er ben. Waarom dat is, wordt al snel duidelijk. Ik kom volgens moeder (de patiënte) om te bepalen of ze nog in haar huis kan blijven wonen. ‘Dat krijg je als je ouder wordt, hè.’ Moeder ziet er vrolijk, fit en gebruind uit en heeft nergens last van. Het gaat allemaal wel prima, volgens haar. Fietsen, koken, verder lekker buiten zitten, puzzeltjes maken, Libelles lezen… Moeder versus zoon Dit komt er in werkelijkheid niet zo vlot uit als hier geschreven staat. Niet omdat moeder geen vlotte babbel heeft, die heeft ze namelijk absoluut wel, maar omdat de zoon haar steeds onderbreekt en toch wel een wat andere versie van het verhaal geeft. Vanwege haar conditie heeft moeder een elektrische fiets. Daarmee fietst ze haar bekende rondje in de stad, ze gaat daar ook niet buiten. ‘Bent u weleens gevallen op de elektrische fiets?’ vraag ik, gezien het hoge aantal ongelukken bij ouderen met e-bikes. ‘Nee, dat niet. En verder ook niet eigenlijk’. ‘Toch wel ma, vorige week nog, op de stoep’. ‘Oh ja.’ Gedurende het gesprek krijg ik meer zicht op wat er speelt. Koken doet moeder eigenlijk niet, maar ze vergeet dat ze dat niet meer doet. Net als werken met de computer, boeken lezen en boodschappen doen. In werkelijkheid is al maanden het gasstel niet aangeraakt. Zelfs opwarmmaaltijden vergeet ze uit de magnetron te halen. Medicijnen vergeet ze in te nemen, zelfs met een baxterrol. Gelukkig komt daarvoor sinds kort thuiszorg. Die zijn aanwezig bij het innemen van de medicatie. De drie kinderen, van wie er één echt dichtbij woont, doen boodschappen, helpen in het huishouden en leveren maaltijden aan. Het is te doen, maar de snelheid van de achteruitgang baart hen veel zorgen. Zo kan het toch eigenlijk niet meer. Ze woont al 55 jaar in dit huis. Lief en leed heeft ze gedeeld met haar man, die twee maanden geleden plots is overleden. Eigenlijk wil ze nog wel blijven, maar als haar zoon zegt dat het niet kan, dan luistert ze daarnaar, toch? Daarom zijn ze gaan kijken in de buurt. Bij de nonnetjes. Dat was helemaal niets. Een kleine kamer op een gesloten afdeling. Maar ze hebben ook een bezoek gebracht aan een mooi verzorgingshuis met een prettig eigen appartement. Daarvoor hebben ze alvast een indicatie aangevraagd. Twijfels en beslissingen Een beetje beteuterd kijkt moeder wel. Het is daar mooi, maar haar eigen huis is toch ook mooi. De zoon legt de twijfels van de kinderen aan mij voor en kijkt mij vragend aan: op dit moment heeft moeder niet eens zo veel zorg, moeten ze deze stap al wel nemen? Doen ze haar financieel niet te kort? Kan ze niet nog een jaar thuis blijven met meer hulp? Maar wat als de verslechtering inderdaad rap gaat… Ik slik. Gelukkig heb ik nog hulp van mijn opleider bij het doorhakken van knopen.