Solliciteer naar een opleidingsplaats tot specialist ouderengeneeskunde!

Is je interesse gewekt om specialist ouderengeneeskunde te worden? Dan kun je vanaf 1 februari 2018 solliciteren naar een opleidingsplaats! De opleiding gaat van start op 1 september 2018.

Over de opleiding

De opleiding tot specialist ouderengeneeskunde duurt drie jaar. Je kunt de opleiding in deeltijd doen. Ook kun je vrijstellingen krijgen op basis van je werkervaring en competenties. De opleiding bestaat uit vier dagen praktijk en één dag cursorisch onderwijs. Je doet op vier plekken praktijkervaring op: een verpleeghuis, GGZ-instelling, ziekenhuis en een keuzestage.

Opleidingsinstituten

Nederland telt drie opleidingsinstituten die de postacademische opleiding tot specialist ouderengeneeskunde aanbieden: GERION (locaties op VUmc, Amsterdam, en UMCG, Groningen), VOSON (Radboudumc, Nijmegen) en LUMC (Leiden). SOON staat voor Samenwerkende Opleidingen tot specialist Ouderengeneeskunde Nederland en is een initiatief van deze drie opleidingsinstituten. SOON faciliteert en stimuleert de samenwerking tussen de instituten. Ook de sollicitatieprocedure voor de opleiding verloopt via SOON.

Solliciteren?

Solliciteer nu naar een opleidingsplaats voor de opleiding tot specialist ouderengeneeskunde!

‘Ik hoorde niet in het ziekenhuis’

'Ik koos voor geriatrie, maar voelde me niet prettig in het ziekenhuis. Ik had nooit tijd voor wat de patiënten belangrijk vonden, het was een kwestie van de aandoening behandelen en dan moesten mensen weer naar huis. Totdat ik naar een informatieavond over ouderengeneeskunde ging: daar ging een wereld voor mij open.' - Aioto Ouderengeneeskunde Karin Pouw. https://youtu.be/6LwD3TlUtKE

Kijken naar de hele mens

Aios en ambassadeur Liselotte de Haan vertelt wat ze zo bijzonder vindt aan haar vak als ouderengeneeskundige: 'Ik kijk niet alleen met een medische blik naar de mens, maar ook naar de hele persoon eromheen. Hoe functioneert iemand, in wat voor milieu begeeft iemand zich, wat wil de patiënt zelf en wat vindt zijn omgeving? Daarvoor moet je heel empatisch zijn.’ https://youtu.be/8exiZz1aFF8

‘Ik wil niet meer’

Petra Nas is stagiair bij Specialist Ouderengeneeskunde Margot Verkuylen, in het hospice. Tijdens hun stage worden aios uitgedaagd bepaalde competenties verder te ontwikkelen. Een van die competenties is maatschappelijk handelen. Hierbij is het bijvoorbeeld de bedoeling om een breed publiek uitleg te geven over medische overwegingen rondom thema’s die spelen in de maatschappij. Petra schreef hierover onderstaande blog. ‘Ik wil niet meer. Ik zit maar te wachten tot ik dood ga, en dat wil ik niet nog langer meemaken. Ik heb het met de dokters al vaker besproken, en als ik ondragelijk lijd dan mag ik palliatieve sedatie. Daar heb ik ook over gelezen. Dus dat wil ik nu’, aldus mevrouw A. Het is maandagochtend. Mijn opleider, een Specialist Ouderengeneeskunde die gespecialiseerd is in palliatieve zorg, is vandaag afwezig. Daarom loop ik, als aios, vandaag visite in het hospice. De vraag van mevrouw A. is de eerste vraag die voorbij komt op de visite. Mijn maandag start in volle vaart. Nadenken over het levenseinde Het valt mij op dat mensen steeds vaker bewust nadenken over hun wensen rond het levenseinde. Ontzettend belangrijk, want door alle mogelijkheden van deze tijd is het goed te weten wat je als patiënt wel en wat je niet wilt. En dat de arts dat ook weet. Mij bekruipt echter het gevoel dat we als maatschappij meer en meer geloven (of willen geloven?) dat het leven, en nu ook de dood, 100% maakbaar is. Wensen worden soms 'veiligheidsnetten': er zijn patiënten met een chronische ziekte die aan geven 'ooit wel' euthanasie te willen. Op deze manier houden ze nog enige controle. Een krachtig gevoel, vooral als de ziekte juist steeds meer controle overneemt. Dat gevoel van controle stelt dan gerust. Maar dat beeld dat patiënten hebben, over euthanasie of palliatieve sedatie, klopt lang niet altijd. Tegenstrijdige wensen Mevrouw A. kijkt me aan: ze wacht op antwoord. Ik twijfel sterk of de palliatieve sedatie die ze vraagt, ook echt is wat ze wil.  Mevrouw A. is enorm bang voor het verlies van controle en voor het levenseinde, en hierdoor was (en is nog steeds) veel niet bespreekbaar. Ook heeft ze haar wensen regelmatig tegenstrijdig geuit. We hebben al vaker, na goed overleg, iets anders geprobeerd dan wat mevrouw A. precies vroeg. En altijd kwam er meer rust en comfort. Naast mijn twijfel of mijn patiënt haar wens goed kan uiten moet ik met nog iets anders rekening houden . Palliatieve sedatie is medisch gezien pas een optie als al het andere is geprobeerd om de klachten te verlichten. En als iemands levensverwachting nog maximaal twee weken is. Van beiden is, mijns inziens, nu geen sprake. (on)mogelijkheden We moeten volgens mij dus niet starten met palliatieve sedatie. Het is aan mij om dit mevrouw A. duidelijk te maken, zonder het contact te verliezen. En om samen op een plan uit te komen waar ze mee geholpen is. Een hele uitdaging. Ik luister naar haar verhaal en vat voor haar samen wat ik hoor: haar lijden, haar angsten. Ik ben helder over de mogelijkheden en onmogelijkheden. En samen komen we tot een plan. Samen naar het moment van sterven toe groeien In de dagen die volgen slaapt mevrouw A. veel. Ze gaat langzaam achteruit. Soms is ze wakker en heeft contact met haar man en kinderen. Op een avond luistert ze met één van haar kinderen naar een jazznummer, en dansen haar tenen mee op de maat. Wanneer mevrouw A. sterft weet ik dat we het goed hebben gedaan. Zij, haar man en haar kinderen hebben langzaam naar haar sterven toe kunnen groeien. Op dat pad trof zij ellende en lichtpuntjes. Volgens mij horen die beiden bij het leven... En het sterven. Knopen doorhakken Waar de grens ligt tussen de ellende en de lichtpuntjes is ontzettend ingewikkeld en persoonlijk. Sommige mensen weten dit zelf heel goed. Anderen hebben daarbij hulp nodig. Het is aan mij als arts om niet alleen te weten wat medisch mogelijk en toegestaan is. Het is ook aan mij om patiënten te helpen de grenzen te onderzoeken en de juiste vragen te stellen. En soms is het aan mij als arts om mensen zó goed te leren kennen dat ik de knoop kan doorhakken, wanneer het hen zelf niet lukt. Dit is niet alleen erg moeilijk, maar ook heel mooi.

‘Hoe richt je dat laatste stukje in?’

Aios en ambassadeur Karolien Biesheuvel-Leliefeld vertelt met liefde over haar werk in de ouderenzorg: ‘De communicatie met de patiënt staat centraal voor mij. Samen met de patiënt bekijk ik: hoe gaan we dat laatste stukje van het leven inrichten? En dat is niet in richtlijnen of protocollen samen te vatten. Dat vind ik een heel leuk onderdeel van mijn vak.’ https://youtu.be/5H_kdJ_QdWs

Sterk voor kwetsbare ouderen

Ouderengeneeskunde is regelmatig onderwerp van gesprek. Zo heeft de regering 2 miljard extra beschikbaar gesteld voor de verpleeghuiszorg. Maar dat geld moet wel goed worden besteed, vinden Hugo Borst en Carin Gaemers. Samen met het Nationaal Ouderenfonds schreven zij daarom een witboek over de ouderenzorg. Vol inspirerende, positieve verhalen. Het witboek werd eind november uitgereikt aan minister Hugo de Jonge van VWS. Het boek is een verzameling positieve verhalen uit de ouderenzorg, opgetekend door verzorgenden, mantelzorgers, ouderen zelf en hun familieleden. Het dient als inspiratie en als leidraad voor de invulling van de ouderenzorg. Hoe kan die 2 miljard euro zo goed mogelijk worden besteed, en hoe zorgen we ervoor dat dit budget terechtkomt bij de ouderen die het zo hard nodig hebben? 150 verhalen uit de ouderenzorg Om antwoord te geven op deze vragen opende het Nationaal Ouderenfonds begin 2017 een meldpunt. Hier werden ruim 150 verhalen ingediend die nu samen het witboek vormen. ‘Het zijn stuk voor stuk prachtige getuigenissen. Vol positiviteit, betrokkenheid bij ouderen en goede ideeën voor de ouderenzorg’, vertelt Corina Gielbert, directeur van het Ouderenfonds. ‘Wij hopen dat de minister na het lezen van de verhalen inspiratie heeft om snel aan de slag te gaan. Laten we de handen in één slaan voor een nóg betere ouderenzorg.’ Manifest Het witboek is het resultaat van het manifest Scherp op Ouderenzorg, waarmee Hugo Borst en Carin Gaemers zich sterk maken voor goede zorg voor kwetsbare ouderen in verpleeghuizen. Minister De Jonge ontving het boek uit handen van één van de verhalenvertellers: Wim Bernsen (98). Hij woont naar volle tevredenheid in het verpleeghuis.  

‘Luisteren met respect’

'Je hebt echt vaardigheden nodig om te kunnen communiceren met mensen die zelf niet goed kunnen communiceren. Geduld en respect zijn daarbij heel belangrijk, en ik kan daar ook de tijd voor nemen. Dat maakt het vak zo mooi.' - Aios Ouderengeneeskunde en ambassadeur Elon Kolkman vertelt over haar specialisme. https://youtu.be/qifXQO66wUM

Karins dagboek: de week van een AIOTO

Aioto en ambassadeur Specialisme Ouderengeneeskunde Karin Pouw hield deze week een dagboek bij, op Facebook. Al haar teksten zijn nu ook hier te lezen. Maandag: onderzoeksdag Op dit moment combineer ik opleiding en onderzoek: één dag onderzoek en vier dagen opleiding. Onderzoek doe ik meestal op de VU in Amsterdam. De dag begint met een berg e-mails en een kop choco-koffie. Die koffie is zo slecht, zelfs op de automaat staat ‘sterkte’… Hoe start je een studie op? Mijn onderzoek betreft een zogenaamde gerandomiseerde gecontroleerde trial. Hierbij gaan we bij de helft van de deelnemende verpleeghuizen een nieuwe werkmethode introduceren en bij de andere helft niet. Daarvoor is een studieopzet nodig. Vragenlijsten moeten worden ontwikkeld en aangepast, verpleeghuisorganisaties moeten worden benaderd om mee te doen en noem maar op. En er moet een speciale onderzoeksmodule worden ontwikkeld voor het elektronisch patiëntendossier. Ik heb weinig kaas gegeten van programmeren, dus daar helpt een ander bedrijf aan mee. Delphi artikel Ik heb de afgelopen maanden een studie gedaan naar de mening van experts in ons vakgebied over medicatie, en die resultaten moet ik nu op papier zetten. Twaalf maanden werk in een artikel van 3000 woorden stoppen, dat is lastig. Ik herinner mezelf er maar aan: schrijven is schrappen. Ondertussen drink ik heel veel thee. Mijn vriend zegt vaak dat ik verslaafd ben, maar ik vind dat grote onzin: ik kan stoppen wanneer ik wil. :) Om 15.00 uur heb ik een bespreking met mijn twee begeleiders, Martin en Jacqueline. Zij zijn mijn co-promotoren en we werken bijna dagelijks samen. We bespreken de voortgang van het artikel: het begint al ergens op te lijken. Alleen nog de discussie schrijven en dan kan het grote muggenziften over grammatica, punten en komma’s beginnen! Ik moet ook een presentatie maken voor een congres. Mijn collega heeft een tip: zet de kernzin van een dia op een post-it! Om 16.00 uur heeft iedereen op de onderzoekskamer een collectieve dip, dus we zetten een raar disconummer op. Vorige week hebben we twee minuten fitness geprobeerd. Je moet wat, toch? Dinsdag: Verpleeghuisdag Wondronde en Parkinsonpatiënten De beste tijd om doorligplekken te beoordelen is ‘s ochtends, want dan liggen patiënten nog in bed. Vroeg op pad dan maar, naar een patiënt die door zijn gebroken heup bedlegerig is en dus een hoog risico heeft op doorligwonden. Het valt gelukkig nog mee, we zetten preventieve maatregelen in. Ik neem even de tijd om achter mijn computer de rapportage van de dienst te lezen. Is er nog iets gebeurd met mijn patiënten? Vannacht niet. Daarna begin ik te puzzelen aan de medicatie van meneer L. Hij heeft de ziekte van Parkinson waarvoor hij medicatie gebruikt, maar die medicatie werkt niet optimaal. De ene dag is hij erg stijf, de andere juist te beweeglijk. En daarbij heeft hij ook nog hallucinaties: hij ziet kippen lopen en mensen die er niet zijn. Lastig, want de medicatie tegen overbeweeglijkheid heeft hallucinaties als bijwerking. Een dilemma, waarbij de wensen van mijn patiënt zelf het meest belangrijk zijn. Hij is er nog niet over uit van welke klacht hij het meest last heeft: de kippen vindt hij wel gezellig. Visite lopen Het is tijd voor visite op de kleinschalige psychogeriatrie-woningen. Het is najaar en veel patiënten zijn aan het hoesten en snotteren. Sommigen zijn er slechter aan toe, een enkeling heeft een echte longontsteking. Door hun dementie kan niet iedereen goed aangeven waar ze last van hebben, daarom zijn de direct verzorgenden onmisbaar als mijn ogen en oren. Met één van mijn patiënten gaat het niet goed. Hij heeft vergevorderde dementie, heeft een ernstige infectie en hij geeft al lang aan dat hij niet meer wil leven. Hij weigert sinds kort ook te eten en drinken. Ik schat zijn levensverwachting in als zeer kort, en ik overleg met familie hoe we kunnen zorgen dat hij zo min mogelijk last heeft van pijn en onrust in het laatste stukje van zijn leven. Middagprogramma met overleg en opnames Vanmiddag staan er twee multidisciplinaire overleggen (MDO’s) op de planning, op een andere locatie. Tijdens een MDO bespreken we de behandeldoelen en zorgplannen van de patiënten met de verzorging en familie erbij. Dit doen we elk half jaar. De patiënten en families zijn tevreden over hoe het gaat, al zijn er natuurlijk altijd verbeterpunten. Ik vind het vooral fijn om de familie eens te ontmoeten en te spreken, want ik werk hier nog niet zo lang. Om 16.00 uur krijg ik een telefoontje, dat ik een heropname heb. Meneer P. was opgenomen voor een operatie aan zijn been, en nu is hij weer thuis. De medicatie is snel geregeld. Ik bezoek hem, maar hij blijkt direct na thuiskomst te zijn vertrokken om uit te gaan. Dat vat ik dan maar op als een gunstig teken… Om 17.30 uur vertrek ik: op naar de speeddate-avond van SOON! Leuk om mogelijke nieuwe collega’s te ontmoeten. Woensdag: Terugkomdag Vandaag niet naar het verpleeghuis, maar naar de opleiding in Amsterdam. Ik zit in een groepje van elf AIOS. Fijn om iedereen weer te zien en hun verhalen te horen. Spuien is prettig, je maakt soms heftige dingen mee. Probleemgedrag Vandaag staat het opstellen van een behandelplan centraal. We oefenen dit met een casus over een man met probleemgedrag bij dementie. Het SMART (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch, tijdsgebonden) opstellen van behandeldoelen is lastiger dan het lijkt. Probleemgedrag, zoals onrust, boosheid, agressie en angst, komt veel voor bij dementie en het wordt vaak door vele factoren veroorzaakt. Een perfect voorbeeld van een multidisciplinair probleem om van alle kanten aan te pakken. Ervaringen uitwisselen en nog meer probleemgedrag Ook belangrijk tijdens mijn onderwijsdag is het uitwisselen van ervaringen. Je loopt tijdens je opleiding tegen dingen aan, en door samen met de groep hierover te discussiëren kom je tot nieuwe inzichten en kun je er meteen mee aan de slag. Zo heb ik wat moeite met een patiënt die zeer veel aandacht vraagt, hoe zorg ik dat zij zich serieus genomen voelt terwijl ik niet elke dag zoveel tijd aan haar kan besteden als zij zou willen? Het uitwisselen van werkervaringen geeft hierin veel inzicht. Je bent student of je bent het niet We zijn studenten, dus het is ook leuk om na het onderwijs een drankje te doen in de Basket, het café op de campus. Daar kom ik ook een paar onderzoekscollega’s tegen. Oja, niet vergeten: binnenkort is er weer Journal Club. Ik heb een leuk artikel gevonden over antipsychotica, die kunnen we met de club uitpluizen. Donderdag: Verpleeghuisdag Ik begin op een andere locatie vandaag. Eerst eens de rapportage van de avond en nacht lezen en kijken of er nieuwe acties zijn. Ik maak een lijst voor de dag met mensen die ik moet zien. Wonden en katheters De verzorging vraagt of ik eerst even bij een patiënte langs wil gaan voor een wond aan de teen, ze hebben speciaal de steunkousen nog even uitgelaten. Daarna heb ik een afspraak: de suprapubische katheter van een patiënt moet worden verwisseld. Hij is erg gespannen, maar het gaat goed en ik krijg een duim omhoog. ‘Een makkie!’, lacht hij. Visite lopen Ik loop visite over de twee afdelingen die ik hier onder mijn hoede heb. De bloedsuiker van mevrouw A. is zodanig ontregeld door haar prednisongebruik dat er een insuline bijspuitschema nodig is; mevrouw D. heeft nekklachten; het wondplan voor de doorligplek van mevrouw E moet worden aangepast; ik onderzoek een patiënte met pijn in haar been, maar deze patiënte is dement en kan zich niet herinneren dat ze ooit pijn heeft gehad. Het hoogtepunt van de visite is een patiënte die een lijstje voor me heeft met wel zes klachten! Ze is 97 jaar maar weet prima wat ze wil. We lachen er samen om. Na de visite eet ik snel een boterham achter de computer terwijl ik de middag voorbereid. Multidisciplinair overleg Vanmiddag staan er twee multidisciplinaire overleggen (MDO’s) op de agenda, op een andere locatie. De psycholoog schuift ook aan, omdat op deze afdeling veel probleemgedrag speelt. Een van de patiënten wordt bijvoorbeeld snel boos: door zijn dementie verliest hij zijn grip op de wereld, en uit frustratie begint hij snel te schelden. Door een speciaal benaderplan, een dagprogramma en vaste zorgmomenten af te spreken kunnen we hem iets meer rust geven, maar het blijft elke dag een balans die zo kan omslaan. Dat is ook voor de familie lastig. Daarna voer ik een leergesprek met mijn opleider. De lastige casus van een paar dagen geleden zit me nog dwars, die kan ik nu rustig bespreken. Zo kan ik toch met een lage bloeddruk de file in. :) Vrijdag: Verpleeghuisdag Ik begin mijn dag met een kop koffie bij de secretaresse! Dat kan ik iedereen aanraden: zij weet namelijk alles. Net als gisteren lees ik eerst de rapportage van de avond en nacht ervoor. Vandaag heb ik geen geplande visite staan, dus kan ik minder spoedeisende zaken aanpakken. Bezoek aan de psychogeriatrie Ik breng een kort bezoek aan de kleinschalige psychogeriatriewoning, om de huid van een paar patiënten te bekijken. Voor mij is het belangrijk om de reactie op een behandeling af en toe zelf te kunnen zien, en deze patiënt vindt het niet erg dat ik nog een keer naar het eczeem op zijn armen en benen kom kijken. Zijn buurman is niet blij met mijn komst: hij wil in bed blijven en niemand mag aan hem komen. Niets aan te doen, aandringen levert vaak nog meer boosheid op. Ik vraag of de verzorging een foto van zijn uitslag maakt op een later moment, dan kijk ik er op die manier naar. Administratie Ik heb vandaag geen gesprekken gepland, dus de volgende halte is mijn bureau. Ik bekijk laboratoriumresultaten en zet acties in werking, de besprekingen van gisteren werk ik uit, ik mail naar de behandelaren, de halfjaarlijkse medicatiereview plan ik in… En voor een aantal patiënten stel ik een beleid op zodat ze het weekend doorkomen. Opnames Vanmiddag komt er een nieuwe patiënt op de kleinschalige woning. Een mevrouw komt over van de geriatrische revalidatie. Ze heeft dementie en het ging al langer niet meer thuis. Toen ontspoorde de situatie volledig en werd ze opgenomen in het ziekenhuis. Als ik het zo zie, is het een vriendelijke dame. Na de anamnese maak ik het behandelplan in orde. Het lichamelijk onderzoek bewaar ik voor volgende week, zo’n opnamedag is vaak al onrustig genoeg voor patiënten. Aan het eind van de dag maak ik een overdracht voor de dienstdoende artsen, dan is het tijd voor weekend: op naar huis! Hopelijk heeft mijn dagboek van afgelopen week jou meer inzicht gegeven in hoe de week van een Aioto er gemiddeld uit ziet. Is mijn beschrijving van deze werkweek niet genoeg voor jou? Neem dan contact met mij op, of loop een dagje met mij mee! Omwille van de privacy zijn de voorletters van mijn patiënten in dit verhaal niet op waarheid gebaseerd.  

‘Verder denken en verder kijken’

Aios en ambassadeur Olav Schuth vertelt  over zijn vak als Specialist Ouderengeneeskunde in opleiding: 'Als specialist ouderengeneeskunde is het belangrijk om enthousiasme te vinden in de verdieping in ingewikkelde casuïstiek. Om daar een overzicht in te vinden, waarbij je je niet laat beperken door de kaders in de gezondheidszorg, dat is een mooie uitdaging.' https://youtu.be/MokczPuCz8w   Persoonlijk gesprek met Olav? Olav ruimt graag tijd in voor een persoonlijk gesprek met geneeskundestudenten en basisartsen die geïnteresseerd zijn in het specialisme ouderengeneeskunde. Interesse? Mail Olav! Meeloopdagen door het hele land Wil je weten hoe een gemiddelde dag van een aios of specialist ouderengeneeskunde eruitziet? Loop dan een dagje mee met Olav of een andere aios of specialist ouderengeneeskunde. Meld je nu aan!

‘Een onbekende wereld’

Specialist Ouderengeneeskunde en ambassadeur Anne van der Zon vertelt over haar vak: 'De wereld van het verpleeghuis is voor de buitenwereld niet bekend. Daarom wil ik er juist voor die mensen zijn.' https://youtu.be/NaekfyTWHHw